محیط میان ستاره‌ای یا Interstellar Medium (ISM) غبار و گاز بین ستاره‌ها است که به صورت نوارهای غباری تاریک در راه شیری و کهکشان های دیگر و یا با تأثیراتی که بر نور ستاره‌ها می گذارد مثل قرمز کردن نور ستاره‌ها و یا کم سو کردنشان، یا به طور مستقیم به شکل سحابی نشری یا بازتابی دیده می‌شود. 

اعتبار تصویر: nasa

   محیط میان ستاره ای حدود ۲۰ درصد جرم کهکشان راه شیری را تشکیل می دهد، نور مرئی را جذب می کند اما در همان زمان، در فروسرخ و امواج رادیویی تابش می کند. ۹۹ درصد محیط میان ستاره‌ای گاز است و فقط یک درصد از جرم آن را غبار تشکیل می‌دهد.

    بیشتر جرم در محیط میان ستاره‌ای، در تجمعاتی که ابرهای مولکولی غول آسا خوانده می‌شوند جمع شده‌اند. این ابرها، متراکم‌تر از محیط اطرافشان هستند و به اندازه‌ای سرد هستند که بتوانند مولکول‌های هیدروژن و دیگر مولکول ها را در خود داشته باشند. ابر غول‌آسای مولکولی به طور معمول حدود ۱۰ پارسک پهنا و حدود ۱۰ به توان ۶ برابر خورشید جرم دارد، در کهکشان راه شیری هزاران ابر غول آسای مولکولی وجود دارد و نزدیک‌ترین آنها سحابی جبار در فاصله ۴۵۰ پارسکی است.

هرج‌ و مرج در قلب سحابی جبار

چرخش گازهای هیدروژن، گوگرد و هیدروکربن ها گهواره ای برای مجموعه ای از ستاره های متولد شده سحابی جبار در تصویر مرکب گرفته شده توسط تلسکوپ های فضایی Hubble و Spitzer را نمایش می دهد. ما شاهد مولکول های غنی از کربن در ابر کیهانی این کارخانه تشکیل ستاره در فاصله ۱۵۰۰ سال نوری از خودمان هستیم.

اشعه فرابنفش و نور مرئی Hubble نشان دهنده گاز هیدروژن و گوگرد است که توسط تابش فرابنفش شدید ستاره‌های عظیم(Massive) گرم و یونیزه شده‌اند و در مجموع به آن Trapezium یا چهار ضلعی غیر منظم می‌گویند.

اعتبار تصویر و متن: nasa

   معمولاً نواحی HII بخش‌هایی از ابرهای غول‌آسای مولکولی هستند؛ به خصوص بخش‌هایی که دور ستاره‌های داغ و جوانی مانند رده‌های O یا B را احاطه کردند. ستاره‌های O و B نور فرابنفش می‌تابند که هیدروژن درون سحابی را یونیزه می‌کند. وقتی که الکترون‌ها دوباره به پروتون‌ها ملحق می‌شوند تا هیدروژن ایجاد شود، فوتون‌هایی را در طول موج‌های خاصی می‌تابانند که شاخصه‌ی طیف هیدروژن است. رنگ قرمز نواحی HII به خاطر خط طیفی ۶۵۶ نانومتری هیدروژن است. این نواحی می‌توانند بسیار درخشان باشند به خصوص اگر بیش از یک ستاره O در همسایگی آنها تابش فرابنفش تولید کند. ستاره O سنگین است اما دوره زندگی آن بسیار کوتاه است، زمانی که ستاره سوخت خود را تمام کند این ناحیه دیگر منبعی برای فوتون‌های یونیزه کننده خود ندارد و فقط برای حدود ۱۰ میلیون سال وجود خواهد داشت سپس محو خواهد شد.

   یک مفهوم کوانتومی فریبنده اما مهم تونل زنی نام دارد. این فرآیندی است که برخی از بنیادی‌ ترین مکانیسم ها را در عالَم توضیح می‌دهد.

   این وقتی است که ذره ای کوانتومی، مانند الکترون، پروتون یا ذره ی آلفا، می‌تواند به شیوه ای که نا ممکن است از یک سمت سد انرژی، به سمت دیگر بپرد. غلتاندن یک توپ روی تپه و به سمت بالا را در نظر بگیرید. شما باید به آن انرژی کافی بدهید تا آن را به قله برسانید. اما در جهان کوانتومی، احتمال کوچکی وجود دارد که توپ بتواند در یک سمت تپه ناپدید و در همان زمان دوباره در سمت دیگر پدیدار شود.

اعتبار تصویر: cosmosmagazine

   برای تجسم این فرآیند باید به الکترون نه به مثابه ی ذره ای ریز و جایگزیده، بلکه به عنوان ابری آشفته فکر کنیم که می‌تواند از میان سد تراوش کند به نحوی که در هر زمان معین، احتمالی غیر صفر وجود داشته باشد که در سمت دیگر «متجسم» گردد.

   تونل زنی در حفظ خورشید ما و از این روی در حفظ تمام حیات بر روی زمین نقشی حیاتی بازی می‌کند. فرآیندی که امکان می‌دهد خورشید بدرخشد، در هم جوشی گرما هسته‌ای نام دارد که در آن دو پروتون در نخستین مرحله ی تبدیل هیدروژن به هلیوم در هم می جوشند و مقادیر زیادی انرژی آزاد می کنند.

شاید انتظار داشته باشید که بار مثبت پروتون ها موجب شود که آن ها نیز درست مانند دو قطب شمال آهنربا هم دیگر را دفع کنند و نتوانند به هم بچسبند. اما به لطف ماهیت موجی شان و تونل زنی کوانتومی، می‌توانند از میدان نیروی دافعه شان نشت کنند و برای در هم جوشی به قدر کافی به هم نزدیک شوند.

مکانیک کوانتومی، صفحه 42

   عبور سیاره فراخورشیدی از مقابل ستاره ای در دوردست باعث خم شدن نور ستاره به واسطه گرانش آن و درخشش مختصری از ستاره پس زمینه می شود.

   دانشمندان با استفاده از ریز همگرایی گرانشی قادر به جستجوی سیارات فراخورشیدی تاریک و دور هستند.

 nasa

اعتبار انیمیشن: exoplanets.nasa

   این تصویر پیوستگی نزدیک بین نزدیک ترین ستاره به خورشید ما، پروکسیما قنطورس (Proxima Centauri) و ستاره ای دور در پسِ زمینه ی آن را نشان می دهد. میدان گرانشی پروکسیما قنطورس فضای اطراف آن را پیچ و تاب داده است.

   این اثر عدسی گرانشی، فضا را مانند یک آینه ناهموار می کند [ترکیب بخش های محدب و مقعر برای رسیدن به تصویری ناهموار]، که سبب خم شدن مسیر نور ستاره پس زمینه می شود. نتیجه این است که، موقعیت ظاهری ستاره در طول عبور نور آن از کنار پروکسیما قنطورس کمی تغییر خواهد کرد و اگر حول آن سیاره ای در حال چرخش باشد موقعیت ظاهری ستاره بیشتر منحرف خواهد شد.

 hubblesite

   مطالعات Microlensing نشان می دهد؛ احتمالا رایج ترین سیارات بیرونی جرمی مشابه جرم نپتون را دارند.

 svs.gsfc.nasa

   خوشه کروی M22 و یک شیء مشکوک به کوتوله ی قهوه ای، که از مقابل ستاره ای در منطقه برآمدگی کهکشان عبور می کند و نور ستاره را با گرانش خود خم می کند که بالطبع این خمیدگی باعث درخشش لحظه ایی ستاره پس زمینه می شود.

 hubblesite

در داخل سحابی ها حرکت های جزئی موجب می شوند که  توده های متراکمی از ماده ایجاد شود ، که  نیروهای گرانشی کمک کننده این حرکت های جزئی می باشند و باید این نکته را بیان کرد که بخش های تاریک اطراف برخی سحابی ها به دلیل نبود نیروی گرانشی کافی این حرکت های جزئی رخ نمی دهد و بخش هایی که این نیروی گرانشی برای حرکت های جزئی وجود دارد سرانجام به توده هایی مجزا و جداگانه از ماده پدید می آید که پیش ستاره (Proto-star) نامیده می شوند ، و در مرحله پیش ستاره است که ستاره ای متولد می شود  و اولین ستاره های جهان هستی بدین شکل تشکیل شده اند .

پیش ستاره ها دارای جرمی معادل یک میلیارد میلیارد میلیارد تن می باشند .

ستاره های تازه متولد شده بسیار دمایشان پایین است به طوری که بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ درجه کلوین دما دارند  و دمای پایین باعث می شود از ستاره هیچ نور مرئی  گسیل نشود و  فقط می توان امواجی را که از خود ساطع می کند را دریافت کرد .

ستارگان گوی های بسیار بزرگی هستند که از گاز تشکیل شده اند ، و این گاز ها بسیار داغ هستند که از آن ها نور ساطع می شود و این نور باعث درخشان شدن ستارگان می شود.

ستارگان دارای گونه های مختلفی هستند و خورشید ما هم جزو یکی از آن گونه ها می باشد و در واقع خورشید ما یک ستاره است ، ستاره ای که اندازه اش در مقابل دیگر ستارگان ممکن است بزرگ و یا بسیارک کوچک باشد .

در جهان هستی بسیاری ستاره شبیه به خورشید ما وجود دارد که بسیاری از آن ها مانند خورشید دارای سیاراتی هستند

ستارگان هم حرکت می کنند ، اما حرکت آنان همچون سیارات سریع نیست ،‌ و به آسانی نمی توان حرکت آنان را تشخیص داد و با گذشت هزاران سال تاکنون حتی حرکت قابل ملاحضه ای در آنان مشاهده نشده است و نقش و الگوی آنان همانند هزار سال پیش است و دیده نشدن این تغییر ها به دلیل فاصله بسیار زیادی است که آنان نسبت به ما دارند و به علت این فاصله ی زیاد اگر تغییری هم در آن ها ایجاد شده باشد هزاران سال به طول می انجامد تا این تغییر را بتوان تشخیص داد .

شاید از خود بپرسید که علت این تغییر چرا تا این حد طولانی است و ثابت به نظر میرسد ؟

ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که سرعت نور نزدیک به ۳۰۰ هزار کیلومتر بر ثانیه است و تصور کنید خورشید از زمین ۱۵۰ میلیون کیلومتر فاصله دارد و حدود ۵۰۰ ثانیه طول می کشد تا نورش به ما برسد و ما تصویر ۵۰۰ ثانیه قبل خورشید را در حال مشاهده می باشیم .

و تصور کنید نزدیک ترین ستاره به ما پس از خورشید که آلفا قنطورس نام دارد ، حدود ۴۰ هزار میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد و ۴ سال و چند ماه طول می کشد تا نورش به ما برسد و دیگر ستارگان که در دوردست ها می باشند هزار سال طول می کشد تا نورشان به ما برسد تا متوجه تغییرات در آن ها شویم چون با ما حداقل چند هزار سال نوری فاصله دارند .و در پایان حداکثر سرعت حرکت یک ستاره در فضا معادل ۶۶۰ کیلومتر بر ثانیه است

و تعداد ستارگانی که تاکنون نورشان به ما رسیده است و در جهان هستی کشف شده اند معادل یک میلیارد تریلیون(یک میلیون میلیون میلیارد) می باشد .

ستارگان دما های متفاوتی دارند بیشترین دما (داغ ترین) مربوط به ستارگان آبی رنگ است که دمایی معادل ۳۰هزار درجه کلوین داشته و پایین ترین دما مربوط به ستارگان قرمز(سرخ) رنگ است که دمایی معادل ۲۰۰۰ درجه کلوین دارند .

ستارگان هم مانند ما انسان ها متولد می شود و می میرند، جوان و پیر می شوند .

خورشید ما ۴٫۵ میلیارد سال سن دارد و تخمین زده شده است که خورشید تا ۵ میلیارد سال دیگر می میرد و مرگ ستارگان انواع مختلفی دارد ،یکی از  علت های اصلی مرگ ستارگان به پایان رسیدن سوخت آن هاست

در مطالب آینده بیشتر در باب موضوع مرگ ستارگان توضیح خواهیم داد.

ستاره شناسان خود را برای آتش بازی با انرژی بالا در سال 2018  آماده خواهند کرد، وقتی که یکی از نورانی ترین ستاره ها در کهکشان مان با باقی مانده یک ستاره به اندازه یک شهر مواجه می شوند. وقتی که یک تپ اختر به وسیله تلسکوپ فضایی پرتو گاما فرمی NASA کشف شده که نور کیهانی رخدادی را نشان خواهد داد و نوسان های  به همراه ستاره .

دانشمندان یک برنامه ای با وسعت جهانی برای مشاهده این رویداد از طول موج رادیویی تا بالاترین انرژی از طول موج یعنی پرتو گاما که قابل آشکار سازی است را طرح کردند.

جهت مشاهده ویدیو ی این رویداد به لینک زیر مراجعه کنید

Astronomers Predict Fireworks from Rare Stellar Encounter in 2018

NASA

در بامداد روز های 4و5دی ماه (25و26 دسامبر) قبل از طلوع خورشید، قمر ماه در صورت فلکی میزان ( Libra، ورود ماه به برج ميزان ساعت 09:50 در 25 Des و ماه دربرج ميزان در 26 Des) در قسمت شرق تاجنوب شرقی آسمان در کناره سیاره ی مریخ قابل مشاهده است.

در 25 Des همنشینی قمر ماه سیاره ی مریخ وستاره ی درخشان سماک اعزل(Spica) را خواهیم داشت.

در حال حاضر، مریخ در مقابل صورت فلکی سنبله (دوشیزه)، در نزدیکی یک ستاره شناخته شده در برج سنبله ، به نام Porrima می درخشد. اکنون، مریخ ساکن در غرب Porrima ، اما در پایان سال 2013 ، مریخ به شرق این ستاره نقل مکان می کند.

حرکت ماه به سمت شرق و عبور از میان سیاره ی مریخ وستاره ی سماک اعزل(Spica)در 26 Des.

EarthSky.org

دنباله دار Lovejoy، تنها سه ماه پیش کشف شد، این تصویرهفته گذشته از طریق خرابه های قلعه Mörby باستان در سوئد به تصویر کشیده شده است. در چند هفته گذشته این دنباله دار به صورت غیر منتظره ای برای ناظران ستاره دنباله دار فعال بوده است به عنوان چهار ستاره های دنباله دار قابل مشاهده به طور همزمان با دوربین دوچشمی بود:( Lovejoy، Encke و LINEAR. C/2013 R1 (Lovejoy ستاره دنباله دار در حال حاضر با چشم غیر مسلح از یک مکان تاریک قابل مشاهده است.  در چند روز آینده زمان خوبی برای دیدن ستاره دنباله دار Lovejoy آن را به عنوان روشنایی اوج خود می رسد ارائه می کنند. در دو و نیم هفته آینده، دنباله دار Lovejoy به نزدیکترین فاصله مداری زمین نسبت به خورشید می رسد.

منبع: Archive NASA

نقاط درخشان در این تصویر مانند یک تجمعی سرد از پرواز پرندگان می باشد که ستارگان کهکشان کوتوله ESO-54031 را می سازند. این تصویر جدید از تلسکوپ فضایی هابل NASA/ESA گرفته شده است ، در این نیم کهکشان کوتوله فقط بیش از 11 میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد،در صورت فلکی Cetus (وال یا نهنگ) ،  پایه زمینه این تصویر کاملاً از تعداد زیادی کهکشان های متفاوت می باشد ،و همه ی کشفیات در فضای پهناورمان می باشند.کهکشان های کوتوله در بین بخش های کوچک و تاریک خانواده عظیم الجثه می باشند.

سید مرتضی توسلی مقدم

NASA

در حالی که دمای هسته ستارگان رشته اصلی نظیر خورشید تقریباً15 میلیون درجه سانتیگراد (27 میلیون فارنهایت) است، دمای هسته غول قرمز حداکثر به حدود 100 میلیون درجه سانتیگراد (180 میلیون فارنهایت) می رسد، ولی دمای سطح غول قرمز از ستاره های رشته اصلی کمتر است، زیرا سطح غول فاصله زیادی تا هسته اش دارد. وقتی که خورشید ظرف 5 میلیارد سال غول قرمز بشود، قطرش از 4/1 میلیون کیلومتر (870 هزار مایل) به حداقل 200 میلیون کیلومتر (125 میلیون مایل) افزایش خواهد یافت.

توسط : ستاره صف آرا

منبع : سایت هابل 

 برخلاف امواج رادیویی امواج مایکروویو نمی توانند به لایه های تحتانی جو نفوذ کنند. همانند ماهواره ها، تلسکوپهای مستقر در قلل کوهستانی نظیر مائوکیا در هاوایی و لاسیلا در شیلی می توانند آنها را شناسائی کنند. امواج مایکروویو می توانند به ستاره شناسان بگویند چه موادی در ابرها غباری و گازی در بین ستارگان وجود دارد.

توسط : ستاره صف آرا

منبع : سایت nasa science 

دنباله ­دار قابل رویت با چشم غیرمسلح پن­استارز به همراه هلال ماه در زمان نزدیک به غروب آفتاب در یک فرصت عکاسی مشهور ظاهر شد، و اکنون همچنان به بالا آمدن در آسمان­ های نیم­کره شمالی ادامه می­ دهد. اما در این نمای میان سیاره­ای جالب توجه از روز 13 مارس، دنباله­ دار در کنار سیاره خوب و زیبایمان قرار گرفته است – به­ گونه­ ای که از پشت فضاپیمای STEREO دیده­ می­ شود. این فضاپیما که در مدار زمین پیش می­رود، تقریباً در نقطه مقابل به خورشید قرار گرفته و نگاه خود را به سوی دنباله ­دار و زمین برگردانده­ است، و خورشید نیز درست در بیرون از سمت چپ قاب تصویر قرار دارد. در سمت چپ عکس انفجار تاج خورشیدی (CME) عظ‌یمی را می­ بینیم که از یک‌ منطقه فعال خورشیدی فوران کرده ­است. البته فوران تاج خورشیدی، دنباله­ دار و سیاره زمین هریک در فاصله­ های متفاوتی نسبت به فضاپیما قرار دارند. (نزدیک­ترین آن­ها دنباله­ دار است.) این تصویر دیجیتالی پردازش شده در واقع اختلاف بین دو فریم متوالی از SECCHI، تصویرساز هلیوسفری فضاپیما می­ باشد، که یک اثر سایه افکنی قوی برای اشیا متحرک بین دو فریم ایجاد کرده است. اجرامی که بیش از حد درخشان هستند این خطوط تیز عمودی را به وجود آورده ­اند. پردازش انجام شده، ساختارهای پیچیده پر مانند را در دم غباری گسترده دنباله­ دار پن­استارز آشکارکرده­ است.

منبع : archive nasa astronomy

درژانویه سال 2000 ستاره ای آرام در صورت فلکی تک شاخ در فاصله تقریبی 20000 سال نوری از زمین ناگهان شروع به درخشیدن کرد ودرمدت کوتاهی روشنایی آن به 600000 برابرخورشید رسیدوبه درخشان ترین ستاره ها ی کهکشان راه شیری در آن ماه تبدیل شد اگر چه بعداز مدتی این ستاره ها روشنایی خود را از دست دادند اما بررسی های تلسکوپ فضایی هابل که این ستاره ها را به نواختران تبدیل می کند نشان می دهد که هنوز انعکاس نور آن ها به اطرافشان ادامه دارد . البته چیز متمایز کننده در این ستاره وجود انفجار های متمادی و پیاپی می باشد که اشکال هندسی متفاوتی را به وجود می اورد ازسال ۲۰۰۲ این فعالیت عجیب اغاز شده و تا کنون در حال فعالیت می باشد .از این اشکال می توان دایره ی دورانی مانند در سال ۲۰۰۲ و شش ضلعی در سال ۲۰۰۴ و ذوزنقه در سال ۲۰۰۶ و  مستطیل در سال ۲۰۰۸ و مربع در سال ۲۰۱۰ و مثلث در سال ۲۰۱۲ را نام برد.

منبع : مجله ناسا (یونیورس)

توسط :ستاره صف آرا   

ستارگان گاهی در میان هرج­و­مرج و آشفتگی متولد می­شوند. حدود 3 میلیون سال پیش در کهکشان همسایه M33، گره­های متراکم داخلی مثل قارچ درون ابر بزرگی از گاز سبز شدند که توسط نیروی گرانش درهم فروریختند تا به شکل ستاره درآیند. اما NGC 604  آن­قدر بزرگ بود که می­توانست ستاره­های کافی برای ایجاد یک خوشه­ی کروی را شکل دهد. بسیاری از ستاره های جوان این ابر در تصویر بالا از تلسکوپ فضایی هابل، همراه با آنچه که از ابر گازی اولیه باقی مانده است، قابل مشاهده هستند. برخی از ستارگان که بسیار عظیم بودند، تا کنون تکامل یافته و در یک ابرنواختر منفجر شده­اند. تابش نور درخشان­ترین ستارگانی که باقی­مانده­اند، آن­چنان پرانرژی است که این ستارگان توانسته­اند یکی از بزرگترین ابرهای هیدروژن یونیزه شده­ی شناخته شده را ایجاد کنند؛ ابری که قابل قیاس با سحابی رتیل در ابر ماژلانی بزرگ، همسایه­ی نزدیک کهکشان راه شیری، است.

این سحابی بازتابی که ظاهری دلالت کننده دارد، همدم ستاره درخشان رِجل­الجبار (پای شکارچی) در صورت فلکی جبار(شکارچی) است. سحابی سر جادوگر، با عنوان رسمی­تر IC 2118 شناخته می­شود. این سحابی حدود 50 سال نوری وسعت دارد و متشکل از دانه­ های غبار میان ستاره­ای است که نور ستاره رجل­الجبار را منعکس می­کنند. در این پرتره کیهانی، عامل رنگ آبی سحابی سر جادوگر و غبار اطراف رجل­الجبار تنها نور شدید آبی­ رنگ ستاره رجل­الجبار نیست؛ دلیل دیگر آن این است که دانه­ های غبار، نور آبی را موثرتر از نور قرمزرنگ پراکنده می­کنند. این همان فرآیند فیزیکی است که باعث می­شود آسمان زمین در طول روز آبی رنگ به نظر برسد، با این تفاوت که ذرات پراکنده کننده در جو زمین مولکول­های اکسیژن و نیتروژن هستند. رجل­الجبار، سحابی سر جادوگر، و گاز و گرد و غباری که در اطراف آنها است در فاصله حدود 800 سال نوری از ما قرار دارند.

پرتوهای گل میخی شکل ستارگان و اشکال شبح‌گون در این نمای ژرف کیهانی  به وفور دیده می شوند. این تصویر که ترکیب بندی زیبایی دارد، میدان دیدی در حدود 2 ماه کامل را در آسمان، رو به سوی صورت ‌فلکی فرس ‌اعظم، پوشانده است. مسلماً پرتوهای ستارگان درخشان تر، همراه با پراش های میخی شکل نشان داده شده اند؛ پدیده ای که اغلب به علت ساختار درونی در تلسکوپ های بازتابی دیده می شود. این ستارگان نورانی دقیقاً درون کهکشان راه شیری واقع شده اند. ابرهای غبار میان ستاره ای کم‌ نور اما فراگیر، بر فراز صفحه کهکشان درحال حرکت اند و ترکیبی از نور ستارگان کهکشان راه شیری را به طور خفیف منعکس می کنند. این ابرها که به ابرهای سیروس مرتفع یا سحابی های سیال یکپارچه نیز مشهوراند، به ابرهای مولکولی‌ مربوط هستند. در این نمونه، ابر پراکنده ای با عنوان  MBM 54 را می بینیم که کم تر از هزار سال نوری از ما فاصله دارد و زمینه تصویر را پوشانده است. کهکشان‌های دیگری که به مراتب دورتر از راه شیری قرار دارند از میان این تجلی شبح گون دیده می‌شوند، مانند کهکشان مارپیچی NGC 7497 که 60 میلیون سال نوری از ما فاصله دارد. این کهکشان در مرکز تصویر واقع شده و تقریباً از لبه دیده می‌شود. بازوهای مارپیچی و خطوط غباری NGC 7497  نیز، رنگ های ستارگان و غبار راه‌ شیری را منعکس می‌کنند.

نور کیهان عمدتا" از ستاره ها می آید.ستاره ها در واقع گوی های داغی از گازها هستند که از طریق هم جوشی هسته ای در هسته هایشان انرژی تولید میکنند.

ستاره ها از چگالش توده های گاز و غبار در سحابی ها شکل میگیرند.گاهی اوقات این اتفاق بصورت دوتایی یا خوشه ای رخ میدهد.یعنی دو ستاره وشاید هم خوشه ای از ستاره ها تشکیل می شوند.ستاره ها بسته به جرم اولیه شان دارای رنگ -دمای سطحی -درخشندگی و طول عمرهای متفاوتی هستند .پر جرم ترین ستارگان که به عنوان غول ها و ابر غول ها شناخته می شوند داغ ترین و درخشنده ترین نوع ستاره ها هستند.اما تنها چند میلیون سال بیشتر عمر ندارند. ستارگان کم جرم (که بیشترین تعداد را دارند) کوچک -کم نور و قرمز هستند و ممکن است میلیاردها سال به حیات خود ادامه دهند .این ستارگان کوتوله های قرمز نامیده می شوند .

اما از این دسته بازهم کوچکتر کوتوله های قهوه ای هستند .این ها اجرام درمانده ای هستند که آنقدر داغ یا پر جرم نبوده اند که بتوانند فرآیند هم جوشی که در ستارگان رخ می دهد را حفظ کنند و تنها یک تابش کم نور از خود ساطع می کنند.کوتوله های قهوه ای مقدار زیادی از ماده معمولی موجود در کیهان را تشکیل می دهند .

همانطور که می دانید وقتی یه ستاره به آخر عمرش می رسه سوختش تموم میشه و کم کم

گرانشش رو در لایه های بیرونیتر از دست میده و بطور متناوب منفجر شده و
بشکل توده ای گاز عظیم در فضا پخش میشه- که گاهی این توده های گازی شکل
نامنظمی دارند گاهی هم شکلی کاملا منظم دارند و ....

نوشته شده توسط : فاطمه زهرا درزی

منبع : universetoday.com

کوره{for} تنور:مبنای نام صورت فلکی بعنوان کوره از قرن 18ام و ارز زمانی آغاز شد که منجم فرانسوی نیکلا-لویی دولاکای آن را کوره ی شیمیایی نامید.این منجم توانست از ستارگان ضعیف واقع در خمیدگی صورت فلکی نهر این صورت فلکی را بسازد.صورت فلکی کوره فاقد هر گونه ستاره است و فقط تعدادی اجرام عمقی آسمان دارد.

ستاره ها:طیف ستاره ی آلفای کوره از نوع F8-IV قدرش 3.9 وفاصله ی آن تا ما 46 سال نوری است. 

اجرام عمقی آسمانی:این صورت فلکی جایگاه خوشه ی ستاره ای کوره است.موقعیت این اجرام در گوشه جنوب شرقی در مرز نهر و درحدود یک درجه مربع است. این مجموعه شامل حدود18 کهکشان مارپیچی و بیضوی نزدیک به هم است که قدر آنها از 10 تا13 متغیر میباشد.

شکل گرفتن لکه های خورشیدی جدید بر چهره خورشید دو پدیده متفاوت را در پی داشته است: فوران یکی از قدرتمندترین شعله های خورشیدی و آشکار شدن چهره ای خندان بر سطح ستاره زمین.

دانشمندان اعلام کردند شعله خورشیدی که به تازگی از خورشید فوران کرده، با وجود اینکه به صورت مستقیم زمین را هدف قرار نداده اما یکی از قدرتمندترین انواع شعله های خورشیدی است که تا کنون مشاهده شده است.

این شعله کوتاه اما قدرتمند جمعه گذشته و در پی توفان ژئومغناطیسی نامرتبطی که به واسطه نوسانات در بادهای خورشیدی ایجاد شده بود، در خورشید فوران کرد.

شعله نوع M9 از یک لکه عظیم خورشیدی به نام AR 1261 فوران کرده است. به گفته دانشمندان دو گروه از لکه های خورشیدی به تازگی بر روی خورشید پدیدار شده اند، این لکه ها زمینه ای مناسب برای ایجاد شعله های ضعیف تا قوی هستند. هیچ یک از این شعله ها زمین را هدف قرار نداده اند اما این شرایط می تواند طی روزهای آینده تغییر پیدا کند...




نوشته  شده توسط : فاطمه زهرا درزی

کاوشگر سوهو بار دیگر از مقارنه‌ی خورشید با یکی دیگر از اجرام آسمانی تصویری را به زمین فرستاده است. این بار مقارنه بین اولین سیاره منظومه شمسی (عطارد ( تیر )) و خورشید بود. سیاره‌ای که به دلیل نزدیک بودن به خورشید ( فاصله 46 الی 69 میلیون کلیومتر) بسیار داغ  است. عطارد هر 87 روز یک بار به دور خورشید و هر 115 روز یک بار به دور خودش در گردش است. ستاره‌ی خورشید تأثیر بسیار بر این سیاره گذاشته است. جو آن بسیار رقیق است به طوری که می توان گفت جو ندارد و دمای سطح آن در زمانی که به سوی خورشید است حدود 427درجه سانتی گراد و در مکان تاریک سطح سیاره دما حدود 173 درجه سانتی گراد است. بنابراین از فکر سفر به این سیاره حتی در ذهن جداً خوداری کنید!

توسط: غزاله صابر

بدون شک تا به حال واژه‌ی مثلث تابستانی به گوشتان رسیده است. مثلثی که از سه ستاره‌ی نورانی در آسمان تابستانی ساخته شده است. این سه ستاره عبارتند از دنب یا آلفای - قو (Deneb ) که ستاره‌ای از قدر 1.2 است و ستاره‌ی اصلی صورت فلکی قو ( Cygni ) محسوب می‌شود. ستاره‌ی بعدی وگا (Vega )  یا نسرطایر یا آلفای – شلیاق است. ستاره‌ای نورانی از قدر 0.02- که در صورت فلکی شلیاق (Lyra ) جای دارد و به رنگ آبی است و بسیار سوزان. ستاره‌ی آخر نصرطایر یا آلفای – عقاب (Altair ) است که ستاره‌ای نورانی از قدر 0.7 در آسمان می درخشد. اتصال این سه ستاره به یکدیگر مثلثی را برای شما پدید می آورد که می تواند راهنمای مناسبی برای صورتفهای فلکی دیگر باشد.

توسط:غزاله صابر

تکشاخ آسمان

در بین ستاره های مثلث زمستانی صورت فلکی کم نوری به نام تکشاخ قرار دارد که از قرن هفدهم روی نقشه ها ارائه شده است.این صورت فلکی به لحاظ این که دربین ستاره های درخشان ...

نویسنده :محدثه رستم پور

منبع:راهنمای ماهانه آسمان شب(ایان ردپت-ویل تیریون)ترجمه :مهندس احمد دالکی

ستار های کلیدی:

در این ماه مثلث زمستانی شامل ستاره های شعرای یمانی و شعرای شامی وابطالجزا هنوز هم در آسمان شامگاهی با شکوه خاص خود جلوه می کنند.دیگر ستا ره گانی که آماده ی دیداذ هستند عبارتند از :رجل الجبار در صورت فلکی جبار و دبران یا الدبران در صورت فلکی ثور که هر دو در بخش جنوب غربی قرار گرفته اند.ستاره های کاستور و پولوکس که ستارگان توامان جوزا را تشکیل میدهنددر ساعت 10 شب در آسمان کاملا بالا آمده اند.در همین وقع ستاره ی نارنجی رنگ سماک ِ رامح از افق شرقی کم کم خو نمایی می کند.

وضع سیارات در بهمن ماه

زهره:غروب موقع غروب آفتاب

مریخ:قابل مشاهده از شب تا صبح

مشتری:غروب در بین الغروبین

زحل:چند ساعت پس از غروب آفتاب تا صبح

نوینده:محدثه رستم پور

منبع:راهنمای ماهانه آسمان شب ترجمه ی مهندس احمد دالکی

 سگ بزرگ که با نام عربی کلب اکبر هم نامیده می‌شود یکی از صورت فلکی است. این پیکر آسمانی مجموعه‌ای از ستارگان درخشان است و ۸ سال نوری ...

نویسنده:محدثه رستم پور

منبع :کتاب راهنمای آسمان شب وستاره ی پارسی (برای جمع آوری عکس ها)

سلام این پست عکس بارونه و در مورد صورت فلکی ممسک العنان ارابه ران یا ممسک العنان( دارنده عنان ) یا Auriga با مساحت  657 درجه مربع یکی از قدیمی ترین صورت های فلکی است که در اساطیر یونانی پیوسته یادآور مخترع لنگ ارابه می باشد. شکل ظاهری آن معمولاً به صورت چوپانی است که بزغاله ای را در دست دارد.  ارابه ران که در امتداد راه شیری...

دانستن صورت عالم وچگونگی نهاد آسمان ها وزمین وآن چه که میان آن دواست ازروی شنیدن وبه تقلیدگرفتن همچون چیز های سخت سودمند است اند پیشه نجوم .اگرگوش منجم به این الفاظ خو کندوصورت بستن معانی آن آسان گرددتاچون به علت حجت های آن بازآیدوآن را به حقیقت خواهدتا بداندازاندیشه وفکرت آسوده بود ورنج او از هردوسو براوگردنیاید 

                                                                                             (ابوریحان بیرونی)

۱-کوچک ترین جرم مشاهده شده درکمربندکهکشان

 ۲-سیاره ای شبیه به زحل به دورستاره ای جوان درکهکشان ما

 ۳-یک کهکشان کروی

 ۴-یک سحابی باز تابی

۵-جدیدترین عکس از سحابی جبار

تهیه شده توسط الهام اکبری

پیکر آسمانی گاو که ثور نیز خوانده می‌شود، در دومین برج از بروج دوازده گانهٔمنطقه البروج قرار دارد و دارای یک ستاره درخشان به نام سَدویس (دبران آلفا-گاو) است که چشم خشمناک و خونین رنگ گاو را نمایش می‌دهد. سدویس نام فارسی این ستاره‌است و پیشینه آشنایی ایرانیان با آن به روزگاران باستان می‌رسد. سدویس ستاره‌ای سرخرنگ از قدر اول است و حدود ۶۵ سال نوری با ما فاصله دارد.

گروهی از ستارگان به شکل V که از نزدیکی سدویس شروع می‌شوند، «قلائص» (Hyades) نام گرفته و صورت گاو را درست می‌کنند. در این صورت، می‌توان بینی و پوزهٔ گاو را مجسم نمود. قلائص، خوشهٔ ستاره‌ای باز و کم نوری بوده و حدود ۱۲۰ سال نوری از ما فاصله دارد.

شانه‌های گاو را خوشه پروین تشکیل می‌دهد. پیکر آسمانی گاو به خاطر این خوشهٔ زیبا، جلوهٔ خاصی دارد. خوشهٔ پروین، شبیه بهدب اصغر ولی کوچک‌تر و فشرده تر از آن است که هفت ستاره در آن به وضوح دیده می‌شود. بر طبق اساطیر، خوشهٔ پروین، هفت خواهران اطلس نیرومند بودند که جبار شکارچی به دنبالشان بود و برای نجات از دست وی، به صورت هفت کبوتر در آمدند.

برای یافتن گاو ابتدا خوشهٔ پروین را در آسمان پیدا کنید. خوشهٔ پروین، قبل از غروب خورشید، طلوع می‌کند و در حوالی نیمه شب به بیشترین ارتفاع خود ازافق می‌رسد و سپس مسیر خود را به طرف مغرب ادامه می‌دهد. با کمک صورتهای فلکی اندرومدا و ذات الکرسی می‌توانید راحتتر به خوشه پروین برسید.

 برای دیدن عکسی از صورت فلکی صور اینجا کلیک کنید.

در ادامه ی مطلب:ستاره دبران.قطر ستاره ی دبران.جرم ستاره ی دبران

آسمان را بهتر بشناسیم

هنگامي كه ستاره پر جرمي به شكل ابر نواختر منفجر مي شود، شايد هسته اش سالم بماند. اگر هسته بين 4/1 تا 3 جرم خورشيدي باشد، جاذبه آن را فراتر از مرحله كوتوله سفيد متراكم مي كند تا اين كه پروتونها و الكترونها براي تشكيل نوترونها به يكديگر فشرده شوند. اين نوع شيء سماوي ستاره نوتروني ناميده مي شود. وقتي كه قطر ستاره اي 10 كيلومتر (6مايل) باشد، انقباضش متوقف مي شود. برخي از ستارگان نوتروني در زمين به شكل تپنده شناسايي مي شوند كه با چرخش خود، 2 نوع اشعه منتشر مي كنند.

تصویری از شراره ی خورشیدی

تصویر گرفته شده از خورشید با پرتو اکس.

تصویری ازشراره ی خورشیدی بانورفرابنفش

نوشته شده توسط الهام اکبری

در اواخر شهريور واوايل مهر،هنوز هم اسمان پر از ستارگان تابستاني است . درست پس از غروب افتاب، راه شيري شمالي تا بالاي اسمان جنان ادامه مي يابد دنب،نسرواقع،ونسرطاير در حول وحوش نقطه سرسو به اسمان اويزانند و صورت فلكي قوس،نصف النهار سماوي را قطع مي كند...

تعداد 20 ستاره در اين فهرست امده،درخشان ترين ستاره گان هر دو نيمكره اسمان هستند كه انسان مي تواند با چشم غير مسلح ببيند . قدر ظاهري مقابل هر يك،در حدود توافق شده مجامع علمي ستاره شناسي مي باشد . البته مشكل در اندازه فواصل هنوز باقي مانده است . توجه داشته باشيد كه گاهي در مقابل بعضي از فواصل در پرانتز هم اعدادي نوشته شده است . اين اعداد داخل پرانتز براورد هاي جداگانه اي هستند كه با روش هاي ديگر يا اندازه گيري هاي متفاوت به دست امده است . البته همه مي دانيم كه يك ستاره نمي تواند در يك لحظه دو فاصله با ما باشد . به طور مثال در اين فهرست مشاهده مي شود كه ستاره ابط الجوزا هم داراي فاصله 540سال نوري و هم 1400 سال نوري است.

 نوشته شده توسط:غزاله صابر

ستارگان چنان زيبا و روشن مي درخشند كه انسان تصور مي كند انها خيلي نزديك بوده و فاصله ي بسيار دور شان به تصور نمي ايد . حتي فاصله ي نزديكترين ستاره _ يعني خورشيد_ هم باور كردني نيست . در 150 ميليون كيلومتري،خورشيد در چنان فاصله اي قرار گرفته كه فوتون ها با سرعت نور _ يعني 300000 كيلومتر در ثانيه _ بيشتر از 8 دقيقه طول مي كشد تا به زمين برسد . اگر به فرض يك بزرگراه ما را به خورشيد وصل مي كرد و با سرعت هاي مجاز كنوني اتومبيل مي رانديم (100 كيلومتر در ساعت )بايد حدود 170 سال در راه بوديم تا به خورشيد برسيم .

دو تایی های اپتیکی :ستاره هایی هستندکه ما باچشم

می توانیم دوتایی بودنشان را تشخیص دهیم درصورتی

 که ممکن است عملا این ستاره ها کنارنباشندودرفاصله ی

 بسیاردوری ازماقرارگرفته باشند.دوتایی های فیزیکی

ان هایی هستندکه دورهم یا به عبارت درست تردور

مرکزجرمشان می چرخندوروی هم تاثیرمی گذارند.

 دوتایی های فیزیکی به ۴گروه تقسیم می شوند:

 ۱- دوتایی های دیدگانی : زمانی که با چشم غیر مسلح

به این ستارگان نگاه می کنیداین ستارگان رایک ستاره می یابیم

 درحالی که اگرباتلسکوپ به ان ها نگاه کنید ان هارادوتایی

 خواهیدیافت.

۲- دوتایی های اخترسنجی : ازاین دسته

دوتایی هابه بعد حتی اگربا تلسکوپ به ان ها نگاه کنیم

 ان هارایک ستاره می بینیم اماچگونه دوتایی بودن ان ها

رامتوجه می شویم؟پاسخ این سوال از بررسی حرکات

 این ستارگان روشن می گردد. ستارگان همواره دوحرکت

 دارندحرکت شعاعی که در راستای دیدماست و حرکت

مماسی که حرکتی عمودبرحرکت شعاعی است و حرکتی

 که مامی بینیم براینداین دوحرکت است که به ان حرکت ویژه

 می گویند. هنگامی که مابه این نوع دوتایی هانگاه می کنیم

 علاوه بر حرکت ویژه دارای یک انحراف مداری نیز هستند که

 این نشان میدهداین یک ستاره ی تنها نیست بلکه همدمی

 نیز دارد.زمانی که طیف این نوع ستاره هارامورد

بررسی قراردهیدیک طیف دیده می شودولی این طیف به صورت

 دوره ای درحال جابه جاشدن است به عبارت دیگرهرستاره

 دارای یک سری خطوط طیفی است که این طیف بعداز

گذشت چندروز عوض می شود. پس می توان ازجا به جایی

 خطوط طیفی پی به حضورستاره ای دیگربرد.

۳- دوتایی های طیفی(بینابی) : زمانی که طیف این دوتایی

 هارا بنگریم می بینیم که دراین طیف خطوط مربوط به مثلا هیدروژن

وهلیوم وجوددارد و همین طور خطوط مربوط به

اکسید تیتانیم و واندانیم که این نشان دهنده ی این است

که ترکیبی ازدوستاره باخواص فیزیکی متفاوت است

 درکناریکدیگر رصد شده اند

۴- دوتایی های گرفتی(کسوفی) : دراین نوع یکی

 ازاین ستاره ها معمولاپرنورتر است ودیگری کم نورتراست

 اگرستاره ی کم نورروی ستاره ی پرنورقرارگیرد نورمجموعه

 کم می شودو این گونه می شود که نوراین ستارگان به

 صورت دوره ای کم وزیاد می گردد

           تهیه وتنظیم توسط : فاطمه زهرا درزی 

 منابع : کتاب 186پرسش وپاسخ و ماهنامه ی هوافضا

مثلث تابستانی

مثلث تابستانی شامل سه ستاره  از صورت فلکی دجاجه شلیاق وعقاب می باشد