سلام این پست عکس بارونه و در مورد صورت فلکی ممسک العنان ارابه ران یا ممسک العنان( دارنده عنان ) یا Auriga با مساحت  657 درجه مربع یکی از قدیمی ترین صورت های فلکی است که در اساطیر یونانی پیوسته یادآور مخترع لنگ ارابه می باشد. شکل ظاهری آن معمولاً به صورت چوپانی است که بزغاله ای را در دست دارد.  ارابه ران که در امتداد راه شیری نشسته، دارای چهار خوشه ستاره ای بزرگ قابل مشاهده است.

.

ممسک العنان در اساطیر :

یكی از چشمگیرترین صور افلاكی زمستان ، صورت فلكی " ارابه ران " با ستاره نورانی اصیلش " عیوق " است که ششمین ستارهٔ درخشان آسمان نیز می باشد  . بنابر افسانه ها ، " ارابه ران " همان " اریختونیوس " ( Erichthonios ) است كه موجودی با بدن انسان و پاهایی به صورت دم مار بود . این جوان از " آتنه " ( Athene ) ، الهه دانش و خرد ، متولد شد و نمو كرد . او ، این كودک عجیب الخلقه را كه به جای پا دم مار داشت ، در یك سبد گذاشت و او را به دو راهبه تحویل داد . به آنها گفت كه هرگز اجازه ندارد سبد را باز كنند ، اما آنها از روی كنجكاوی این كار را انجام دادند و كودك را كه به جای پا ، دم مار داشت دیدند ، از وحشت و هراس پا به فرار گذاشتند و خود را از ساختمان اكروپولیس آتن به زیر انداختند و به كام مرگ فرو رفتند . چندی بعد اریختونیوس پادشاه آتن شد و ارابه های چهار چرخ مسابقه ارابه رانی را اختراع كرد ؛ خدایان به خاطر این اختراع او را به شكل صورت فلكی به آسمان انتقال دادند

افسانه ای دیگر درباره صورت فلكی ارابه ران :

ارابه ران هفستوس پسر لنگ زئوس و هرا است. هفستوس خدای آتش و حامی هنرمندان بود که با فلز و آهن کار می کرد، او به دلیل اینکه پیمودن مسافتهای طولانی با پای لنگ برایش دشوار بود ارابه را اختراع کرد. خدایان برای سپاس از این اختراع او را به شکل صورت فلکی در آوردند.

 نكته جالب و عجیب این است كه او را همیشه به همراه بزها و بزغاله ها نمایش می دهند . شاید مردم در زمانهای خیلی قدیم در این صورت فلكی چوپانی را با گله خود می دیدند .گفتنی است که سه ستاره در این صورت فلکی که تشکیل مثلث می دهند بزغالگان نامیده می شوند.

 

پیدا کردن ارابه ران در آسمان :

صورت فلکی ارابه ران تقریباً در بالای صورت فلکی جبار و ثور و خوشه پروین قرار دارد. اگر ستاره عیوق را پیدا كنید صورت فلكی ارابه ران را هم پیدا كرده اید . برای یافتن آن کافیست ستاره قطبی را ادامه دهیم تا به عیوق برسیم " البته اگر ستاره قطبی را بدانید كجاست " ستاره ای كه جهت شمال آسمان را به ما نشان می دهد یعنی دقیقا در قطب شمال این ستاره در مركز آسمان ( بالای سر ناظر) هست . 

اجرام مهم قابل مشاهده :

M36 : M36 خوشه باز و بزرگی با قدر حدود 4 ، که به فاصله 3700 سال نوری است، شامل حدود 60 ستاره می باشد.

 

 

 

 

 

 

.

M37 : یکی دیگر از خوشه های بزرگ، M37 به صورت باز و با قدر 6 دارای 150 ستاره است.

 M38 : خوشه ای با 100 ستاره و قدر هفتم می باشد.

 

 

 

 

 

 

  

NGC2281 : NGC2281 هم دارای قدر 7 و 30 ستاره در سطحی با قطر یک ششم درجه است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ستاره ها

 اسامی ستاره های تشکیل دهنده این صورت فلکی به شرح زیر می باشد :

 1ـ Capella : آلفای ارابه ران ـ عیوق

2ـ .Menkalina  : بتای ارابه ران ـ منکب العنان

3ـ El Nath : گامای ارابه ران ـ رِجلِ ممسک الاعنه ـ کعب ذی العنان

4ـ  Praja : دلتای ارابه ران 

5ـ Al Maz : اپسیلون ارابه ران ـ عَنز ـ بز

6ـ Saclateni: زتای ارابه ران ـ ساعد الثانی

7ـ ? : تتای ارابه ران

8ـ kab dhilnan : یوتای ارابه ران ـ کعب ذی العنان

البته باید توجه داشت که ستاره گامای ارابه ران در مرز مشترک بین این صورت فلکی با صورت فلکی ثور قرار دارد و در بیشتر کتابهای نجومی از این ستاره به بتای ثور یاد می کنند نه گامای ارابه ران، زیرا این ستاره در این دو صورت فلکی مشترک است.

ستاره آلفای صورت فلکی ارابه ران یک ستاره غول زرد به نام عیوق است که وقتی در اوایل شب در آسمان شمال شرق طلوع می کند، طلایه دار آغاز پاییز و طلوع صورت های فلکی ثور و جبار از صور فلکی آسمان فصل زمستان است. نوع طیف G6 – III قدر آن 1/0 و دارای فاصله 42 سال نوری می باشد.

 عیوق در ادبیات فارسی استعاره از بلندای آسمان و کمال است. ستاره‌ای که از نظر رنگ شبیه به خورشید، ولی در حقیقت بسیار بزرگ‌تر از آن است و بر بازوی راست ارابه ران قرار دارد. و درخشندگی آن 420 برابر خورشید اســــت، قــــدر آن 0.6 ( شش دهم ) و فـــاصلـه آن تــــا زمیـــن 42 ســال نــوری است. بعـد از ایـــن ستـــــاره، از نظـر درخشش ستـاره منکب العنان ( Menkalinan ) با قدر 1.87 در رده دوم است، فاصله این ستاره تا زمین 82 سال نوری ست. در پایین ترین قسمت این چند ضلعی ستاره Elnath قرار دارد؛ هر چند این ستاره یکی از رئوس چند ضلعی ارابه ران است ولی آن را متعلق به صورت فلکی گاو (ثور) می دانند.

منبع:انجمن ستاره شناسی سال نوری

نویسنده:محدثه رستم پور

ادامه مطلب

  « تا آسمان تنها یک نگاه فاصله داریم!...»

  شروع فعاليت انجمن نجوم لیرا از سال 1388ه .ش آغاز گرديد. از اهداف اصلی اين انجمن انجام تحقيقات علمی با رعايت استانداردهای علمی، مشاركت اعضاء در المپيادها، ارائه ی مقالات به جشنواره های كشوری و بين المللی و توليد داده های علمی در زمينه ی نجوم و اختر فيزيک می باشد.

  از جمله فعاليت های مهم اين انجمن ترويج علم نجوم در ميان جوامع، افزايش سطح علمی دانش پژوهان، انجام فعاليت های تحقيقاتی پژوهشی، فعاليت های اينترنتی و برگزاری شب های رصدی مقارن با رخداد های مهم هرماه.

سرپرست انجمن: خانم راضیه علی اکبری.