انجمن نجوم لیرا
آیا لکه بزرگ مشتری کم کم ناپدید می شود؟

لکه‌ی سرخ مشتری همیشه ثابت به نظر می‌رسد البته این ثابت بودن به مدتی بستگی دارد که به رصد این سیاره و لکه‌اش پرداخته‌اید. اواخر قرن نوزدهم این طوفان عظیم از دید ما ۴۰ هزار کیلومتر پهنا و فقط ۱۲ هزار کیلومتر ارتفاع داشت. هنگامی که فضاپیمای ویجر در سال ۱۹۷۹/۱۳۵۸ به مشتری رسید پهنای این لکه به ۲۵ هزار کیلومتر رسیده بود اما ارتفاع آن تغییری نداشت. هفته‌ی گذشته جان راجرز از انجمن نجوم انگلستان تأیید کرد که همچنان پهنای این لکه در حال کم شدن است. راجرز دوره‌ی چرخش طوفان را با استفاده از عکس‌هایی که منجمان آماتور گرفته بودند، سنجید. در این تصاویر رگه‌ی تیره‌ای وجود دارد که درون لکه سه بار چرخیده است و معیار مناسبی برای سنجش سرعت حرکت طوفان است. این رگه‌ی تیره در سال ۲۰۰۶/۱۳۸۵ در ۴/۵ روز مسیر حرکت خود را تکمیل کرده است در حالی‌که امسال همین رگه در ۴ روز سفر خود را کامل می‌کند. شعاع بیرونی لکه از سال ۸۵ تا امروز چندان تغییری نکرده است (اکنون پهنای لکه ۲۰ هزار کیلومتر است) اما راجرز با بررسی تصاویر تلسکوپ هابل متوجه شد که کم شدن دوره‌ی چرخش با همان سرعتی رخ می‌دهد که بیشینه‌ی سرعت حرکت طوفان کاهش می‌یابد. علاوه بر این راجرز سرعت باد لکه را ۱۱۲-۱۳۵ متر بر ثانیه در سال ۸۵ تخمین زده است که تقریباً با تخمین تلسکوپ هابل، ۱۱۸-۱۳۲ متر بر ثانیه، برابر است. این شگفت‌آور است که چنین بررسی‌های دقیقی از سوی منجمان آماتور انجام می‌شود که با نتایج به دست آمده از تلسکوپ هابل برابر است. سرعت چرخش حلقه هم از سال ۸۵ تا امروز نوسان بسیاری داشته است اما گِلِن اورتون از JPL معتقد است که این نوسان که بیشتر به سمت افزایش سرعت بوده به علت کوچک‌تر شدن لکه است. به گفته‌ی اورتون تا سال ۲۰۵۰/۱۴۲۹ لکه‌ی سرخ بزرگ مشتری تبدیل به دایره‌ی سرخ کوچکی خواهد شد. احتمال اندکی وجود دارد که این لکه کاملاً ناپدید شود اما غیرممکن هم نیست. با این حال اگر لکه‌ی بزرگ مشتری ناپدید شود جانشینی برای خود خواهد گذاشت.

توسط:کیانا طاهری


ادامه مطلب
نوشته شده در دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۱ ساعت ۸:۸ ب.ظ توسط |