انجمن نجوم لیرا
میان کهکشان ها؛ اختروش ها

   اختروش ها هسته های کهکشانی فوق نورانی هستند که نور آن ها عموماً میلیارد ها سال در فضا سیر کرده است تا به تلسکوپ های ما برسد. آن ها به عنوان منابع بسیار دوردست نور، حیوانات آزمایشگاهی ایده آلی برای شناسایی آشغال های بین راهی هستند.

 

   واقعاً هم وقتی که نور اختروش ها را به رنگ های تشکیل دهنده ی آن تجزیه می کنیم تا طیف آن ظاهر شود، سرشار از علایم وجود ابرهای گازی بین راهی است. هر کدام از اختروش های شناخته شده، صرف نظر از اینکه در کجای آسمان یافت شده اند، ویژگی های مربوط به ده ها ابر هیدروژنی را که در زمان و فضا پراکنده اند، نشان می دهند.

 

   تمام اختروش های شناخته شده این مشخصات هیدروژنی را نشان می دهند، از این رو، نتیجه می گیریم که ابر های هیدروژنی در همه جای گیتی هستند. و همان طور که انتظار می رود، هر چه اختروش دورتر باشد، ابر های بیشتری در طیف وجود دارند. بعضی از ابر های هیدروژنی (کمتر از 1%) صرفاً نتیجه آن هستند که خط دید ما از گاز موجود در یک کهکشان مارپیچی یا نامنظم معمولی می گذرد. طبیعتاً می توان انتظار داشت که لااقل برخی اختروش ها در پشت نور کهکشان های معمولی که دور تر از آن هستند که برای ما قابل شناسایی باشند، واقع شوند. ولی بقیه ی جذب کننده ها مشخصاً دسته ی ویژه ای از اشیاء کیهانی اند.

 

اختروشهایی که به عنوان لنزهای گرانشی عمل می کنند.

اعتبار تصویر: nasa

 

   در ضمن، نور اختروش عموماً از مناطقی از فضا عبور می کند که حاوی منابع عظیمی از گرانش هستند، که تصویر اختروش را شدیداً به هم می ریزد. غالباً شناسایی اینها دشوار است، زیرا ممکن است متشکل از ماده ی معمولی باشند که اصولاً به علت تاریک بودن آشکار نمی شود، یا اینکه ممکن است مناطقی از ماده تاریک باشند، مانند چیزی که نواحی مرکزی و پیرامونی خوشه های کهکشانی را اشغال می کند. در هر حالت، هر جا جرم باشد، گرانش هست. و بر اساس نسبیت عام اینشتین، جایی که گرانش باشد، خمیدگی فضا هست. و جایی که فضا خمیده است، می تواند مانند انحنای یک عدسی شیشه ای معمولی عمل کند، و مسیر نوری را که از آن عبور می کند، تغییر دهد. در واقع، دیده شده است که اشیایی که در مسیر دید اختروش ها و کهکشان های دور دست از تلسکوپ های روی زمین هستند، بر روی آن ها مانند «عدسی» عمل می کنند. بسته به جرم خود عدسی و شکل هندسی مسیر قرار گیری آن ها، این تأثیر عدسی می تواند به صورت بزرگ کردن، معوج کردن، و حتی برش دادن منبع زمینه ای نور به چندین تصویر باشد.

 

اختر فیزیک برای افراد بی قرار، فصل4


ادامه مطلب
نوشته شده در جمعه ۳۰ آبان ۱۳۹۹ ساعت ۱۱:۴۶ ب.ظ توسط |